DANGER LEVEL: 5/5
HỒ SƠ PHÂN TÍCH:
KALI XYANUA (CYANIDE)
- ĐẶC ĐIỂM VẬT LÝ
- Trạng thái tự nhiên: Tồn tại phổ biến dưới dạng tinh thể rắn màu trắng, cấu trúc dạng hạt giống như đường cát hoặc muối ăn. Có mùi hạnh nhân đắng đặc trưng, tuy nhiên chỉ một tỷ lệ phần trăm nhất định người mang gene đặc biệt mới có thể ngửi thấy mùi này.
- Độ hòa tan: Cấu trúc phân tử phân cực cực mạnh, cho phép hòa tan rất nhanh và hoàn toàn trong môi trường nước hoặc các dung dịch sinh học chứa nước (như máu, dịch vị dạ dày). Khi tan tạo ra dung dịch không màu, không vị (hoặc vị đắng cực nhẹ khó phát hiện)
- Điểm nóng chảy: Có nhiệt độ nóng chảy đặc trưng ở khoảng 634.5°C. Ở trạng thái khí (Hydro xyanua - HCN), chất này cực kỳ dễ bay hơi ở nhiệt độ phòng và có tốc độ khuếch tán trong không khí vô cùng nhanh.
- ĐẶC TÍNH HÓA HỌC
- Công thức phân tử: Công thức cấu tạo hóa học tổng quát của dạng tinh thể phổ biến nhất là $KCN$ (Kali Xyanua) hoặc $NaCN$ (Natri Xyanua), giải phóng gốc tự do vô cơ cực độc là $[-C \equiv N]$.
- Nhóm cấu trúc: Thuộc nhóm hợp chất Xyanua vô cơ (Inorganic Cyanides), mang tính kiềm mạnh và có khả năng tạo phức chelate cực cao với các ion kim loại chuyển tiếp (đặc biệt là Sắt hóa trị 3 - $Fe^{3+}$).
- Độ bền cấu trúc: Cấu trúc hóa học có độ bền nhiệt rất cao ở trạng thái rắn. Tuy nhiên, khi tiếp xúc với môi trường axit mạnh (như axit dạ dày $HCl$), nó ngay lập tức bị phân hủy và giải phóng ra khí Hydro xyanua ($HCN$) có độc tính cao gấp nhiều lần.
[TÀI LIỆU LIÊN ĐỚI]
➔ NO CONNECTED DOSSIERS // KHÔNG CÓ TÀI LIỆU LIÊN ĐỚI
CAS-57-12-5
- HỆ THẦN KINH / CNS
Cơ chế tác động cấp tính: Triệt tiêu hoàn toàn nguồn năng lượng của các tế bào thần kinh bằng cách khóa chặt chuỗi hô hấp tế bào. Do não bộ là cơ quan tiêu thụ oxy lớn nhất cơ thể, hệ thần kinh trung ương sẽ bị đánh sập đầu tiên.
Hậu quả lâm sàng: Gây ra trạng thái thiếu oxy não cấp tính dẫn đến hoa mắt, chóng mặt, đau đầu dữ dội chỉ sau vài giây. Ngay sau đó, hệ thống xung thần kinh bị quá tải và tê liệt hoàn toàn, gây ra các cơn co giật toàn thân cực đoan, mất ý thức (hôn mê sâu), giãn đồng tử và làm mất hoàn toàn khả năng nhận thức hành vi hay phản xạ cốt lõi.
- HỆ CƠ QUAN / VISCERAL
Ức chế hô hấp tế bào: Gây liên kết đảo ngược với ion $Fe^{3+}$ trong enzyme Cytochrome c oxidase ở ty thể. Quá trình này làm phong tỏa khả năng sử dụng oxy của tế bào, khiến tế bào chết ngạt dù máu vẫn đầy ắp oxy (khiến da và các mô có màu đỏ tươi hoặc hồng hào dị thường thay vì tím tái).
Suy sụp hệ tuần hoàn và hô hấp: Gây co thắt cơ tim, nhịp tim ban đầu tăng vọt do phản xạ bù trừ của cơ thể nhưng sau đó tụt dốc không phanh. Hệ thống hô hấp bị hủy hoại nặng nề: nạn nhân thở gấp, phù phổi cấp, suy hô hấp trung ương.
Hủy hoại đa cơ quan cấp tính: Quá trình chuyển hóa hiếu khí bị ngưng trệ buộc cơ thể chuyển sang chuyển hóa kị khí, gây ra tình trạng nhiễm toan lactic cực kỳ nghiêm trọng, dẫn đến suy cơ tim, hủy hoại mô cơ bắp và suy thận cấp do nhiễm độc toan kéo dài.
DANH MỤC I
NGHỊ ĐỊNH 113/2017/NĐ-CP
TRUY CỨU TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ
Hành vi sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, sử dụng hoặc mua bán trái phép Xyanua (Kali xyanua, Natri xyanua,…) bị xử lý nghiêm khắc theo Bộ luật Hình sự. Hình phạt cao nhất áp dụng đối với các tội danh liên quan đến chất độc này là: